Yapı Sözlüğü
Agrega
Agrega, beton ve harç karışımlarının hacimsel omurgasını oluşturan kırma taş, çakıl ve kum gibi granüler malzemelerdir. Dayanım, işlenebilirlik ve dayanıklılığı doğrudan belirler.
Agrega; beton, harç ve asfalt karışımlarında bağlayıcı malzeme ile birlikte kullanılan, doğal veya kırma kaynaklı granüler malzemedir. Kum, çakıl, kırma taş ve geri dönüşümlü agrega bu gruba girer. TS EN 12620 ve ilgili Türk standartları agrega türlerine göre granulometri, temizlik, aşınma ve kimyasal uygunluk kriterleri tanımlar.
Agrega dağılımı betonun sıkışabilirliğini, su/çimento oranı ihtiyacını ve nihai dayanımını belirler. İri agrega taşıyıcı iskeleti, ince agrega ise boşlukları doldurarak yoğun bir matris oluşturur. Kirli, kil içeren veya yuvarlak taneli agrega, ayrışma ve dayanım kaybı riskini artırır.
Şantiyede agrega tedariki ve stoklama; numune alma, elek analizi ve nem ölçümü ile kontrol edilmelidir. Hazır beton ve prefabrik üretimde agrega kalitesi, karışım tasarımının sahadaki performansını doğrudan etkiler.