Yapı Sözlüğü
Direkt kesme deneyi
Direkt kesme deneyi, kutulu numuneye normal gerilme altında yatay kayma uygulayarak kayma dayanımını ölçen laboratuvar testidir. Özellikle kumlarda φ belirlemede yaygındır.
Deney konsolide–drenajlı veya drenajsız modda yürütülebilir; basit ve ekonomiktir ancak kayma yüzeyi zorunlu olarak yataydır. Peak ve residual dayanım ayrımı heyelan analizlerinde önemlidir. Kilde drenaj süresi yetersizse sonuçlar yanıltıcı olur.
Triaksiyel deneyle karşılaştırıldığında gerilme yolu daha kısıtlıdır; yine de dolgu–zemin arayüzü ve residual φ için değerlidir. Numune boyutuna göre iri taneli zeminlerde büyük kutu gerekir. Tekrarlanabilirlik için en az üç normal gerilme düzeyi kullanılır.
Tasarımda direkt kesme sonuçları triaksiyel ve saha testleriyle çapraz kontrol edilmelidir. Raporda drenaj koşulu, kesme hızı ve seçilen φ açıkça yazılmalıdır. Peak–residual ayrımı yapılmadan heyelan analizi yürütmek yanıltıcı güvenlik faktörü üretebilir.