Yapı Sözlüğü
Kolon
Kolon, düşey yükleri taşıyıp temele aktaran düşey taşıyıcı elemandır. Depremde de kritik rol oynar; yetersiz kolonlar yapı güvenliğini tehlikeye atar.
Kolon (dikme), döşeme ve kirişlerden gelen düşey yükleri temel sistemine aktaran düşey taşıyıcı elemandır. Betonarme yapılarda kolonlar aynı zamanda deprem kuvvetlerinin karşılanmasında ve çerçeve davranışında merkezi bir rol oynar. Kesit boyutu, donatı oranı ve etriye düzeni; statik hesapla belirlenir.
Kolon kesilmesi, delinmesi veya taşıyıcı olmayan duvarlarla karıştırılarak zayıflatılması ciddi güvenlik riski yaratır. Mevcut binalarda kolon hasarı, yumuşak kat ve yetersiz sargı donatısı sık görülen sorunlardır. Güçlendirmede mantolama, çelik eleman veya karbon fiber gibi yöntemler kullanılabilir.
Yeni projelerde kolon yerleşimi mimari planla birlikte çözülmeli; taşıyıcı aks düzeni erken aşamada kilitlenmelidir. Böylece hem mekân kalitesi hem de deprem performansı korunur.