Yapı Sözlüğü
Konsolidasyon
Konsolidasyon, doygun kil zeminlerde dış yük altında boşluk suyu basıncının zamanla azalması ve efektif gerilme artışıyla hacim küçülmesi sürecidir. Terzaghi teorisi oturma miktarı ve süresinin temelini oluşturur.
Birincil konsolidasyonda yük artışı excess pore pressure üretir; su drenaj yollarından uzaklaştıkça oturma gelişir. Oedometre deneyi ile Cc, Cr, Cv ve σ'pc parametreleri belirlenir. İkincil sıkışma (creep) organik ve yumuşak killerde uzun vadede ek oturma yaratabilir.
Yumuşak kil ve alüvyon profillerde konsolidasyon oturması büyük ve yıllarca sürebilir; bu durum dolgu, tank ve endüstriyel temel tasarımını etkiler. Preloading, PVD/dikey dren ve kazık temel, konsolidasyon sürecini yönetmek için kullanılan başlıca yaklaşımlardır. Drenaj mesafesi kısaldıkça oturma süresi kısalır.
Analizde tabaka kalınlığı, drenaj sınır koşulları ve yük geçmişi doğru modellenmelidir. Geoteknik raporda beklenen oturma–zaman eğrisi ve izleme planı (settlement plate, piezometre) sunulmalıdır; aksi halde şantiye programı gerçekçi olmaz.