Yapı Sözlüğü
Modal analiz
Modal analiz, yapının doğal titreşim modlarını, periyotlarını, mod şekillerini ve modal kütle katılım oranlarını kütle-rijitlik matrisi özdeğer çözümüyle belirleyen yöntemdir. TBDY'de response spectrum analizinin temel adımıdır.
Modal analizde yapının kütle matrisi (kat kütleleri, dönen kütleler) ve rijitlik matrisi (eleman kesitleri, mesnet koşulları, birleşim rijitlikleri) oluşturulur. Özdeğer çözümü ile her mod için doğal periyot Ti, mod şekli ve modal kütle katılım oranı elde edilir. TBDY 2018, birleşik modal kütle katılım oranının en az %95 olmasını şart koşar; bu eşik sağlanmazsa mod sayısı artırılmalıdır.
3B modal analiz, planda düzensiz binalarda torsiyonel modların da hesaba katılmasını sağlar. Düzenli simetrik binalarda birinci mod genellikle hakimdir; L planlı veya perde-kolon rijitlik merkezi kayıklı yapılarda yüksek mod etkisi belirginleşir. Modal analiz sonuçları taban kesme kuvveti, kat ötesi ve eleman iç kuvvetlerinin spektrum analizi ile birleştirilmesinde kullanılır.
Şantiye uygulamasında modal model, mimari-statik koordinasyon hatalarından etkilenir. Kat yükseklikleri, beton kalitesi, perde kalınlıkları ve birleşim varsayımları periyotları değiştirir. Statik proje müellifi, hesap raporunda en az ilk birkaç mod periyodu, katılım oranları ve taban kesme kuvveti dağılımını açıkça sunmalıdır.