Yapı Sözlüğü
Permeabilite
Permeabilite (k), suyun zemin veya kaya boşluklarından geçişini Darcy yasası çerçevesinde tanımlayan hidrolik iletkenlik parametresidir. Temel drenajı, sızıntı analizi ve filtre tasarımında kritiktir.
Zemin permeabilitesi laboratuvarda sabit veya değişken başlık deneyleriyle, sahada ise infiltrometre, paket test veya pompa deneyleriyle belirlenir. Kum ve çakılda k yüksek, siltte orta, kilde çok düşüktür; bu fark drenaj süresi ve konsolidasyon hızını belirler. Heterojen profillerde tercih edilen akış yolları (preferential flow) ortalama k değerini yanıltıcı kılabilir.
Baraj, bent, temel drenajı ve çevresel geoteknik projelerde permeabilite, sızıntı debisi ve hidrolik gradyan hesabının giriş parametresidir. Geosentetik filtre ve drenaj tabakası tasarımında zemin–filtre geçirgenlik uyumu kontrol edilir. Yeraltı suyu modellemesinde k’nın yön bağımlılığı (anizotropi) dikkate alınmalıdır.
Geoteknik raporlarda k değeri hangi yöntemle ölçüldüğü, sıcaklık ve doygunluk koşulları belirtilerek sunulmalıdır. Kazı deşarjı, geçici drenaj ve sızdırmazlık perdesi (jet grout, diyafram) seçiminde permeabilite profili belirleyici olur; hatalı k varsayımı maliyet ve güvenlik riskini artırır.