Yapı Sözlüğü
Sıvılaşma
Sıvılaşma, doygun gevşek kumlu zeminlerin deprem sırasında geçici olarak sıvı benzeri davranmasıdır. Temel güvenliğini tehdit eder.
Sıvılaşma; deprem kaynaklı artan boşluk su basıncı nedeniyle doygun gevşek kum tabakalarının taşıma gücünü kaybetmesidir. Temel oturması, yatay kayma ve yapı hasarına yol açabilir. Özellikle yeraltı su seviyesi yüksek, ince taneli zeminlerde risk artar.
Zemin etüdünde SPT, CPT ve laboratuvar testleri ile sıvılaşma potansiyeli değerlendirilir. Risk tespit edildiğinde kazık temel, zemin iyileştirme veya temel derinliği artırımı gibi çözümler planlanır. Mevcut binalarda sıvılaşma riski performans analizinde ayrıca incelenir.
Sıvılaşma değerlendirmesi olmadan alınan temel kararları uzun vadede ciddi risk taşıyabilir. Geoteknik ve yapısal disiplinler birlikte çalışmalıdır.