Yapı Sözlüğü
Zemin büyütmesi
Zemin büyütmesi, yumuşak zemin tabakalarının deprem dalgalarının genlik ve süresini artırarak yapı tabanındaki ivme ve yer değiştirmeyi yükseltmesidir. TBDY'de Fa ve Fv katsayıları ile basitleştirilmiş olarak dikkate alınır.
Zemin büyütmesi özellikle derin yumuşak kil, silty kil ve dolgu tabakalarında belirgindir. Vs30 değeri düştükçe spektral ivme ve yer değiştirme amplifikasyonu artar. 1–3 saniye periyot bandında büyütme maksimuma ulaşabilir; bu nedenle orta yükseklikteki binalar en olumsuz banda denk gelebilir.
Detaylı değerlendirmede 1B site response analizi veya eşdeğer lineer iterasyon yöntemleri kullanılır. Basit bina projelerinde TBDY zemin katsayıları pratik çözüm sunar. Sıvılaşma potansiyeli olan doygun kum tabakalarında büyütme ile birlikte dayanım kaybı da sorgulanmalıdır.
Zemin etüt raporunda Vs profili, zemin sınıfı gerekçesi ve varsa site-specific spektrum önerisi birlikte sunulmalıdır. Güçlendirme projelerinde zemin iyileştirme (vibro kompaksiyon, jet grout) ile büyütme azaltılabilir.