Yapı Sözlüğü
Birim hacim ağırlık (γ)
Birim hacim ağırlık (γ), zeminin birim hacminin ağırlığıdır; doğal, kuru (γd) ve doygun (γsat) halleri ayrı ifade edilir. Gerilme ve taşıma gücü hesabının temel girdisidir.
Toplam birim hacim ağırlık, temel altı gerilme, aktif basınç ve şev ağırlık kuvvetlerinin hesabında kullanılır. Kuru birim hacim ağırlık sıkıştırma kalitesinin göstergesidir. Su seviyesi altında suya batık birim ağırlık (γ') efektif gerilme hesabında geçerlidir.
Laboratuvarda hacim–ağırlık ölçümü, sahada ise sand-cone veya nükleer yöntemlerle belirlenir. Yanlış γ varsayımı oturma ve FS hesaplarını sistematik saptırır. Organik ve yumuşak killerde düşük γ, yüksek sıkışabilirlikle birlikte gelir.
Geoteknik raporda her tabaka için γ, γd ve gerektiğinde γsat değerleri verilmelidir. Proktor γdmax ile saha γd karşılaştırması dolgu kabulünün temelidir. Suya batık birim ağırlık seçimi, su seviyesi senaryolarıyla tutarlı olmalıdır.