Yapı Sözlüğü
Standart Proktor (ASTM D698)
Standart Proktor (ASTM D698 / eşdeğer EN yöntemleri), belirli sıkıştırma enerjisiyle zemin numunesinin maksimum kuru birim hacim ağırlığını ve optimum su muhtevasını belirleyen laboratuvar testidir.
Deney sonucunda γdmax ve OMC elde edilir; saha dolgu kabulü genellikle γdmax’ın belirli yüzdesi (ör. %95) olarak tanımlanır. İnce taneli zeminlerde su muhtevası penceresi dardır. Standart enerji, düşük–orta yük dolgularında yeterlidir.
Yol üst yapıları ve ağır endüstriyel sahalarda standart Proktor yetersiz kalabilir; modifiye Proktor tercih edilir. Saha kontrolü sand-cone veya nükleer densitometre ile yapılır. Aşırı ıslak veya kuru sıkıştırma hedef yoğunluğa ulaşmayı engeller.
Şartnamede hangi Proktor standardının esas alınacağı net yazılmalıdır. Geoteknik raporda Proktor eğrisi, OMC ve kabul kriteri proje dolgu tipi ile ilişkilendirilir. Saha densite testlerinin frekansı ve red/accept kuralları şartnamede açıkça tanımlanmalıdır.