Yapı Sözlüğü
Boşluk su basıncı (u)
Boşluk su basıncı (u), doygun zemin boşluklarındaki suyun basıncıdır. Efektif gerilmeyi doğrudan düşürerek kayma dayanımı ve oturma davranışını kontrol eder.
Hidrostatik u, yeraltı suyu seviyesine bağlıdır; yükleme, kazı veya deprem ise excess pore pressure üretebilir. Yükselen u, σ' = σ − u ilişkisinde efektif gerilmeyi azaltır ve FS’yi düşürür. Piezometre ile saha ölçümü, konsolidasyon ve şev izlemesinde standarttır.
Hızlı dolgu, deprem ve dinamik kompaksiyon geçici u artışına yol açabilir; drenaj yavaşsa sıvılaşma veya şev göçmesi riski artar. Kilde u sönümü yavaş, kumda daha hızlıdır. Analizlerde drenajlı–drenajsız senaryolar ayrı kurulmalıdır.
Geoteknik raporda su seviyesi, basınçlı artezyen zonları ve izleme planı belirtilmelidir. Temel drenajı, relief kuyuları ve PVD gibi önlemler excess u’yu yönetmek için kullanılır. Geçici yük ve yağış senaryolarında u artışının FS üzerindeki etkisi duyarlılık analiziyle gösterilmelidir.