Yapı Sözlüğü
Çakıl zemin
Çakıl zemin, yaklaşık 2–63 mm iri taneli, yüksek permeabilite ve sürtünme açısına sahip granüler zemindir. Dolgu, filtre ve temel altı tabakalarında kullanılır.
Çakılın gradasyonu, angularitesi ve sıkışma durumu taşıma gücünü belirler. İyi gradasyonlu çakıl–kum karışımları yüksek φ ve düşük oturma sağlar. Yüksek permeabilite drenaj için avantaj, kazı deşarjı için ise zorluk yaratır.
Filtre kriterlerinde çakıl–kum malzemesi korunacak zemine göre boyutlandırılır; yanlış gradasyon piping riskini artırır. SPT çakılda yanıltıcı yüksek N verebilir; büyük çaplı penetrasyon veya kazı gözlemi gerekebilir. Temel oturması genellikle küçüktür ancak boşluklu çakıl zonları lokal göçme yapabilir.
Derin kazılarda çakıl aquferleri su girişini hızlandırır; dewatering ve sızdırmazlık tasarımı şarttır. Geoteknik raporda çakıl tabakasının sürekliliği ve su iletimi vurgulanmalıdır.