Yapı Sözlüğü
Heyelan
Heyelan, şev veya yamaçta kütle hareketiyle zeminin yer değiştirmesidir. Yağış, deprem, kazı ve su seviyesi değişimleri tetikleyici olabilir.
Hareket tipi (dairesel, düzlemsel, akma, toppling) zemin–kaya yapısına göre değişir. Öncesi çatlaklar, eğim değişimi ve kaynak suları uyarı işaretidir. Risk değerlendirmesinde geçmiş heyelan izleri ve morfoloji incelenir.
Stabilizasyon; şev düşürme, drenaj, ankraj, istinat, stone column veya unload–load düzenlemelerini kapsar. Yağış sonrası pore basınç artışı en yaygın tetikleyicidir. Depremde atalet kuvvetleri FS’yi anlık düşürür.
Yerleşim ve altyapı projelerinde heyelan etüdü, yalnızca kestirme şev açısı vermekle bitmez; izleme ve bakım planı da gerekir. Kritik sahalarda inklinometre ve piezometre şarttır. Stabilize edilmiş şevlerde drenaj bakımı aksarsa risk kısa sürede geri gelebilir.