Yapı Sözlüğü
İzin verilebilir gerilme (qallow)
İzin verilebilir gerilme (qallow), temel altına güvenle uygulanabilecek maksimum net taban basıncıdır. Genellikle qult/FS oranından ve oturma sınırından küçük olan değer seçilir.
Taşıma gücü hesabından gelen qult, tipik olarak 2,5–3,0 güvenlik katsayısıyla bölünür; ancak diferansiyel oturma, yatay kayma ve devrilme kontrolleri qallow’u daha da düşürebilir. Yönetmelik ve proje şartnamesi farklı FS hedefleri tanımlayabilir. Deprem kombinasyonlarında izin gerilme artışı sınırlı ve koşullu uygulanır.
Aynı parselde zemin sınıfı değişimi nedeniyle tek bir qallow tüm temeller için geçerli olmayabilir; zonlama gerekebilir. Plaka yükleme ve pressiyometre sonuçları saha doğrulaması sağlar. Su tablası mevsimsel değişiyorsa en elverişsiz durum esas alınmalıdır.
Geoteknik etüt raporunda qallow ile birlikte varsayılan oturma sınırı, temel tipi ve derinlik aralığı belirtilmelidir. Statik proje müellifi bu değeri körü körüne artırmamalı; gerekirse ek etüt veya derin temel alternatifine yönelmelidir.