Yapı Sözlüğü
Zemin taşıma gücü
Zemin taşıma gücü, temel altındaki zeminin göçme olmadan taşıyabileceği nihai (qult) veya izin verilebilir (qallow) taban basıncıdır. Terzaghi, Meyerhof ve Hansen yöntemleriyle hesaplanır.
Taşıma gücü hesabında kohezyon, φ, birim hacim ağırlık, temel genişliği–şekli–derinliği ve yük eğimi dikkate alınır. Nihai kapasite güvenlik katsayısı ile bölünerek qallow elde edilir; oturma sınırı çoğu zaman taşıma gücünden daha kısıtlayıcıdır. Su seviyesi yükselmesi efektif gerilmeyi düşürerek kapasiteyi azaltır.
SPT/CPT korelasyonları ön boyutlandırma için kullanılır; nihai tasarım laboratuvar parametreleri ve saha doğrulamasıyla desteklenmelidir. Zayıf kil veya organik tabakalarda sığ temel yetersiz kalır; derin temel veya zemin iyileştirme gerekir. Eğimli yük ve moment durumunda eksantrisite düzeltmeleri uygulanır.
Plaka yükleme testi yerel taşıma–oturma davranışını doğrular ancak ölçek etkisi nedeniyle dikkatli yorumlanır. Geoteknik raporda qult, FS, qallow ve beklenen oturma birlikte sunulmalı; yalnızca tek bir ‘izin gerilme’ değeriyle yetinilmemelidir.