Yapı Sözlüğü
Kaya zemini (Rock mass)
Kaya zemini (rock mass), sağlam kaya ile süreksizlikleri (çatlak, fay, tabakalanma) birlikte ele alan geoteknik ortamdır. Temel, tünel ve şev tasarımında RQD ve GSI ile karakterize edilir.
Kaya kütlesi dayanımı, sağlam kaya UCS’sinden çok süreksizlik yönelimi, aralık ve dolgu malzemesine bağlıdır. RQD, GSI ve kayma dayanımı sınıflandırmaları destek sistemi seçiminde kullanılır. Zayıf zonlar ve alterasyon bantları lokal taşıma gücü düşüşü yaratır.
Kaya üzerinde temel oturması genellikle küçüktür; ancak karst, boşluk ve fay breşi riskleri ayrıca araştırılmalıdır. Tünel ve derin kazılarda kaya şevleri kama–düzlemsel kayma mekanizmalarıyla çözülür. Ankraj ve shotcrete tasarımı süreksizlik geometrisine göre yapılır.
Baraj temeli, yüksek yapı ve metro projelerinde kaya mekaniği raporu zorunludur. Sondaj çekirdek logları, RQD ve süreksizlik haritası birlikte sunulmalıdır. Zayıf zonların atlanması, temel veya tünel destek yetersizliğine yol açabileceğinden ek sondaj gerekebilir.