Yapı Sözlüğü
Kohezyon (c)
Kohezyon (c), Mohr–Coulomb kayma dayanımında normal gerilmeden bağımsız bileşendir; kil minerallerinin yapışması ve undrained dayanımla yakından ilişkilidir. Drenaj koşuluna göre c veya cu olarak ifade edilir.
Mohr–Coulomb kriterinde τ = c + σ' tanφ ilişkisinde kohezyon, tanecikler arası çekme/yapışma katkısını temsil eder. İnce taneli zeminlerde drenajsız koşullarda cu (undrained shear strength) kullanılır; uzun vadede efektif c' ve φ' parametreleri geçerlidir. Numune bozulması, çatlaklar ve çimentolanma c değerini güçlü biçimde etkiler.
Laboratuvarda UU/CU triaksiyel ve vane testleri ile cu; CD deneyleri ile c' belirlenir. Saha uygulamasında laboratuvar cu’ya güvenlik katsayısı uygulanır; SPT/CPT korelasyonları yalnızca destekleyici olmalıdır. Şişen ve organik killerde görünür kohezyon zamanla değişebilir.
Yamaç stabilitesi, kazı destek sistemi ve temel kayması analizlerinde c ve φ birlikte girilir; yalnızca birinin kullanılması hatalı FS üretir. Geoteknik raporda kohezyonun drenajlı mı drenajsız mı olduğu, deney türü ve numune derinliği açıkça belirtilmelidir.