Yapı Sözlüğü
Plastisite indeksi (PI)
Plastisite indisi (PI = LL − PL), ince taneli zeminin plastik aralığının genişliğini ifade eder. Kil içeriği, şişme potansiyeli ve işlenebilirlik yorumunda temel endekstir.
Yüksek PI genellikle aktif kil minerallerine ve daha belirgin kohezyonlu davranışa işaret eder; düşük PI silt karakterini güçlendirir. A-line üzerinde/altında konum USCS sınıflandırmasını belirler. PI, şişme riski ve konsolidasyon yorumunda LL ile birlikte kullanılır.
Yol ve dolgu projelerinde PI sınırları malzeme kabulünü etkiler; yüksek PI’li zeminler taban için elverişsiz olabilir. Stabilizasyon (kireç/çimento) PI’yi düşürerek işlenebilirliği iyileştirebilir. Deney hatası PI’yi büyüttüğünden LL–PL tutarlılığı kontrol edilmelidir.
Geoteknik etütte her ince tabaka için PI raporlanır ve tasarım parametre seçimiyle ilişkilendirilir. PI tek başına mukavemet vermez; triaksiyel ve oedometre ile tamamlanır. Yüksek PI’li malzemelerde şişme ve işlenebilirlik riski proje şartnamesinde ayrıca ele alınmalıdır.