Yapı Sözlüğü
Tuned mass damper (TMD)
TMD, ana yapının belirli moduna ayarlanmış kütle-sönüm-yay sistemi ile titreşimi azaltan sönümleme cihazıdır. Yüksek binalarda rüzgâr ve deprem tepkisini düşürür.
TMD kütlesi genellikle binanın toplam kütlesinin %1–5'i kadar seçilir; sönüm oranı ve yay rijitliği mod analizi ile ayarlanır. İstanbul'daki bazı gökdelenlerde rüzgâr konforu için çatı katında TMD uygulanmıştır.
Deprem etkisinde TMD etkinliği sınırlı olabilir; birincil amaç genellikle servis rüzgârüdür. Time history ile doğrulama önerilir; TMD parametreleri yapı periyodu değiştikçe yeniden ayarlanmalıdır.
TMD bakım, kalibrasyon ve kütle blok hareket izleme gerektirir. Proje dosyasında tasarım ömrü boyunca bakım planı tanımlanmalıdır.