Yapı Sözlüğü
Güçlü kolon-zayıf kiriş
Güçlü kolon-zayıf kiriş, plastik dönüşümün kiriş uçlarında oluşması için kolon moment kapasitesinin kirişten büyük olması prensibidir. TBDY kapasite tasarımının temel kuralıdır.
TBDY'de her kolon-kiriş birleşiminde ΣMkolon ≥ 1,2 × ΣMkiriş (veya tablo değeri) kontrolü yapılır. Bu oran sağlanmazsa depremde plastik dönüş kolonlarda başlayabilir ve sütun göçmesi riski oluşur. Özellikle orta ve yüksek süneklikli çerçeve sistemlerde zorunludur.
Mevcut binalarda kolon-kiriş moment oranı ihlali sık görülür; güçlendirme projelerinde kolon mantolama veya kiriş güçsüzleştirme (pratikte nadir) değerlendirilir. Kısa kolon durumunda bu kural yeterli olmayabilir; kesme kırılganlığı ayrıca kontrol edilir.
Şantiyede kolon-kiriş birleşimlerinde donatı yoğunluğu ve etriye detayları bu prensibi desteklemelidir. Statik proje birleşim detay çizimlerinde moment aktarım yönü açıkça gösterilmelidir.