Yapı Sözlüğü
Pasif toprak basıncı
Pasif toprak basıncı, duvarın zemine doğru itilmesiyle oluşan maksimum yatay direnç basıncıdır. Teorik olarak büyüktür ancak tam mobilizasyon için büyük deplasman gerekir.
Pasif durumda Kp, Ka’dan belirgin büyüktür; ancak gerekli yatay hareket çoğu yapıda kabul edilemez düzeydedir. Bu nedenle tasarımda pasif direncin tamamına güvenmek risklidir; kısmi mobilizasyon veya düşük güvenlikli kullanım tercih edilir. Kazıklı duvar önünde ve ankrajlı sistemlerde pasif bölge sınırlı katkı sağlar.
Suya doygun ve yumuşak killerde pasif kapasite düşük kalır; drenajsız cu ile hesap yapılabilir. Depremde dinamik pasif basınç formülleri dikkatli uygulanmalıdır. Kompaksiyon ve yerleştirme sırası pasif taraf rijitliğini etkiler.
TBDY ve geoteknik kılavuzlarda pasif basınç kullanımı için deplasman uyumu vurgulanır. Hesap raporunda hangi oranda pasif direncin alındığı ve buna karşılık beklenen hareket belirtilmelidir.