Yapı Sözlüğü
Şev
Şev, doğal yamaç veya kazı–dolgu ile oluşturulan eğimli zemin geometrisidir. Şev açısı, yüksekliği ve zemin profili stabilite tasarımının temel girdileridir.
Şev geometrisi yol kesitleri, açık kazılar, dolgular, maden ocakları ve doğal yamaçlarda güvenlik faktörünü doğrudan etkiler. Dik şevler alan kazanır ancak FS’yi düşürür; sığ şevler daha güvenli fakat hacim ve kamulaştırma maliyetini artırır. Yeraltı suyu, çatlaklar ve zayıf ara tabakalar kritik kayma yüzeyini belirler.
Limit denge yöntemlerinde (Bishop, Janbu, Morgenstern–Price) olası kayma yüzeyleri taranır; en düşük FS tasarımı yönlendirir. Geçici kazı, kalıcı şev ve deprem durumu ayrı senaryolar olarak çözülmelidir. Yağış sonrası pore basınç artışı kısa sürede FS’yi kritik seviyenin altına indirebilir.
Geoteknik raporlarda izin verilen şev açısı, destek ihtiyacı (istinat, ankraj, soil nailing) ve izleme önerileri birlikte sunulmalıdır. Şantiye aşamasında şev yüzeyi erozyonu, çatlaklar ve piezometre okumaları izlenerek erken uyarı sağlanabilir.