Yapı Sözlüğü
Total gerilme (σ)
Total gerilme (σ), zemin kesitinde tanecik iskeleti ve boşluk suyunun birlikte taşıdığı toplam normal gerilmedir. Dış yükler ve zemin ağırlığından oluşur.
Temel yükü, dolgu ve su üstü zemin ağırlığı total gerilme oluşturur. Doygun zeminde total gerilmenin bir kısmı u tarafından taşınır; geri kalanı efektif gerilmedir. Hızlı yüklemede drenaj olmazsa kısa süreli davranış total gerilme analiziyle değerlendirilebilir.
Uzun vadeli oturma ve stabilite için efektif gerilme prensibi tercih edilir. Triaksiyel deneyde hücre basıncı total gerilmeyi, pore basınç ölçümü ise efektif yolu tanımlar. Yanlış total–efektif ayrımı, özellikle yumuşak kilde hatalı FS üretir.
Geoteknik hesaplarda gerilme diyagramları (σ, u, σ') birlikte çizilerek kontrol edilmelidir. Kazı ve dolgu aşamalarında total gerilme değişimi, excess u üretiminin kaynağıdır. Raporda total gerilme diyagramları su basıncı ile birlikte çizilerek tutarlılık kontrolü yapılmalıdır.