Yapı Sözlüğü
Yap-işlet-devret
Yap-işlet-devret (YİD), yatırımcının projeyi finanse edip inşa ettiği, belirli süre işlettiği ve sonunda idareye devrettiği kamu–özel iş birliği modelidir.
Yap-işlet-devret (Build-Operate-Transfer / BOT), özellikle otoyol, köprü, enerji santrali, hastane ve kamu binalarında uygulanan yatırım modelidir. Özel sektör finansman, inşaat ve işletmeyi üstlenir; belirlenen süre sonunda varlık kamuya devredilir. Gelir garantisi, kullanım bedeli ve risk paylaşımı sözleşmede tanımlanır.
Mühendislik firmaları YİD projelerinde ihale şartnamesi, performans kriterleri, bakım standartları ve teslim spesifikasyonlarına göre proje üretir. Süre, kalite ve işletme maliyeti sözleşme performansına bağlıdır.
Mal sahibi veya yatırımcı için YİD; nakit akışını zaman içine yayma avantajı sunabilir; ancak toplam maliyet ve sözleşme karmaşıklığı dikkatle analiz edilmelidir.